Paszport baterii 2027 — wymagania rozporządzenia (UE) 2023/1542

Baterie są pierwszą grupą produktową z twardą datą obowiązku cyfrowego paszportu. Nie wynika ona z rozporządzenia ESPR, tylko z osobnego aktu — rozporządzenia bateryjnego (UE) 2023/1542. Termin: 18 lutego 2027 r.

Ten artykuł zbiera to, co trzeba wiedzieć, żeby ocenić skalę pracy po swojej stronie.

Które baterie obejmuje obowiązek

Paszport muszą mieć trzy kategorie:

1. Baterie pojazdów elektrycznych (EV) — baterie trakcyjne samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych.
2. Baterie lekkich środków transportu (LMT) — hulajnogi elektryczne, rowery elektryczne, skutery i podobne pojazdy.
3. Baterie przemysłowe o pojemności powyżej 2 kWh — w tym magazyny energii, zasilanie awaryjne i baterie do maszyn.

Poza obowiązkiem pozostają baterie przenośne — do laptopów, telefonów, elektronarzędzi. Podlegają innym wymaganiom rozporządzenia, na przykład dotyczącym możliwości wymiany przez użytkownika, ale nie muszą mieć paszportu.

Granica 2 kWh przy bateriach przemysłowych bywa myląca. Warto sprawdzić ją dla konkretnego wyrobu, bo w praktyce większość magazynów energii dla firm i wiele zestawów zasilania awaryjnego ten próg przekracza.

Jakie dane trzeba zebrać

Zakres określa załącznik XIII rozporządzenia. Zamiast przepisywać listę paragraf po paragrafie, warto zobaczyć ją w blokach, bo tak wygląda praca po stronie producenta:

Identyfikacja i podstawowe parametry. Producent i jego identyfikator, kategoria baterii, model, data i miejsce produkcji, masa, pojemność znamionowa, napięcie, skład chemiczny ogniw.

Parametry eksploatacyjne. Deklarowana żywotność w cyklach, oczekiwany okres użytkowania, moc, sprawność, temperatura pracy — dane, które później służą do oceny, czy bateria nadaje się do drugiego życia.

Ślad środowiskowy. Ślad węglowy liczony zgodnie z metodyką wskazaną w przepisach, zwykle w kilogramach CO₂ ekwiwalentu na kilowatogodzinę.

Materiały z odzysku. Udział surowców wtórnych — w szczególności kobaltu, litu, niklu i ołowiu. Rozporządzenie przewiduje w kolejnych latach minimalne poziomy zawartości materiałów z recyklingu, więc to pole zyska na znaczeniu.

Substancje niebezpieczne. Obecność substancji budzących szczególne obawy oraz innych substancji istotnych dla bezpieczeństwa i recyklingu.

Naprawa, demontaż i koniec życia. Instrukcje demontażu, informacja o częściach zamiennych, wskazówki dla zakładu recyklingu, oznaczenie zbiórki selektywnej.

Zgodność i należyta staranność. Deklaracja zgodności UE, wyniki badań, informacje związane z obowiązkami należytej staranności w łańcuchu dostaw surowców.

Stan zdrowia baterii. Dane o stanie technicznym egzemplarza — istotne przy odsprzedaży, drugim życiu i serwisie.

Kto widzi które dane

To jedna z najbardziej praktycznych cech paszportu baterii i częsty powód nieporozumień. Załącznik XIII nie zakłada, że wszystko jest jawne. Dane są podzielone na trzy poziomy:

Dla producenta to dobra wiadomość: dane wrażliwe handlowo — jak dokładny skład czy dostawcy komponentów — nie muszą trafiać do warstwy publicznej. Trzeba je jednak przygotować i umieć udostępnić uprawnionemu odbiorcy.

W DPP Safe odpowiada temu podział na warstwy dostępu: warstwa publiczna jest widoczna po zeskanowaniu kodu, a dane dla serwisów i organów nadzoru odsłania osobny link z kluczem, który kontroluje producent.

Paszport egzemplarza, nie modelu

Najczęstszy błąd w planowaniu wdrożenia to założenie, że wystarczy jeden paszport na model. Tak nie jest. Paszport baterii wiąże się z niepowtarzalnym identyfikatorem konkretnej sztuki.

Powód jest praktyczny: część danych ma sens wyłącznie dla pojedynczego egzemplarza. Stan zdrowia baterii po trzech latach pracy, historia eksploatacji, informacja o naprawie — to nie są cechy modelu.

Konsekwencja organizacyjna jest poważna. Jeśli produkujesz tysiąc magazynów energii rocznie, potrzebujesz tysiąca paszportów, a nie jednego. Ręczne wypełnianie formularza przestaje wtedy być metodą — dane muszą płynąć z systemu produkcyjnego, przez import pliku albo API.

Kto odpowiada, gdy bateria pochodzi spoza Unii

Odpowiada podmiot wprowadzający baterię do obrotu na rynku unijnym. Przy produkcji w Azji będzie to zwykle importer albo upoważniony przedstawiciel producenta.

W praktyce oznacza to dwie rzeczy. Po pierwsze, odpowiedzialność za komplet i poprawność danych jest po stronie europejskiej, nawet jeśli dane powstają w fabryce po drugiej stronie świata. Po drugie, umowa z producentem powinna wprost przewidywać obowiązek przekazania danych do paszportu — łącznie z ich aktualizacją, gdy zmieni się dostawca ogniw albo receptura elektrolitu.

Zapis w umowie jest tańszy niż tłumaczenie się przed organem nadzoru z braku danych, których dostawca nigdy nie obiecał dostarczyć.

Od czego zacząć przygotowania

Zostało mało czasu i nie należy go liczyć od lutego 2027 wstecz — trzeba liczyć od momentu, w którym dostawcy odpowiedzą na pytania. Sensowna kolejność:

1. Ustal, czy Twoje baterie podlegają obowiązkowi — kategoria i pojemność decydują o wszystkim.
2. Zrób inwentaryzację danych, które już masz — karty produktu, specyfikacje ogniw, deklaracje zgodności.
3. Wyślij zapytania do dostawców ogniw i komponentów — to najdłuższy element całego procesu, opisujemy go w artykule Jak zebrać dane od dostawców.
4. Rozstrzygnij, skąd wezmą się identyfikatory egzemplarzy — numeracja seryjna musi połączyć się z paszportem.
5. Przygotuj rejestrację — paszport trzeba zgłosić w rejestrze prowadzonym przez Komisję, o czym piszemy w artykule o rejestrze DPP.

Jeśli produkujesz coś innego niż baterie, przydatny będzie ogólny obraz przepisów w artykule o rozporządzeniu ESPR.

---

Ten artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Wiążący zakres obowiązków dla konkretnej baterii wynika z rozporządzenia (UE) 2023/1542 oraz aktów wykonawczych — w razie wątpliwości warto zweryfikować go u doradcy regulacyjnego.